Fundusze unijne a potencjał endogeniczny w wybranych gminach województwa śląskiego
DOI:
https://doi.org/10.24917/20801653.401.4Słowa kluczowe:
fundusze unijne, gminy, peryferyzacja, potencjał endogeniczny, województwo ŚląskieAbstrakt
Przedmiotem artykułu są rola funduszy unijnych w kształtowaniu potencjału endogenicznego gmin województwa śląskiego oraz analiza współwystępowania intensywności absorpcji tych środków z miarami peryferyzacji i przedsiębiorczości. Celem były opisowe zidentyfikowanie wzorców współwystępowania i ocena relacji ze wskaźnikiem stabilności budżetowej (WSB). Badanie obejmuje 15 gmin wybranych według średniego udziału funduszy w dochodach własnych (2014–2023). W badaniach zastosowano metody ilościowe (współczynnik Pearsona, proste regresje) oraz analizę opisową i przegląd przypadków. Wyniki wskazują silne dodatnie współwystępowanie między udziałem funduszy a dochodami własnymi, średnie ujemne współwystępowanie z miarami dynamiki rejestracji firm oraz ujemne relacje funduszy z WSB w wielu gminach. Stwierdzono dużą heterogeniczność efektów lokalnych. Wnioski podkreślają charakter korelacyjny badań (brak dowodów przyczynowości) i wskazują na potrzebę badań panelowych oraz kontroli zmiennych zakłócających. Oryginalny wkład artykułu polega na systematycznym połączeniu danych ilościowych, pochodzących z bazy danych projektów, z analizą korelacyjną oraz z przeglądem praktyk alokacyjnych.
Downloads
Bibliografia
Adamowicz, M. (2023). Lokalny model rozwoju jako element zrównoważonej strategii rozwojowej. Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Logistyki, 8(1), 9–33.
Adamowicz, M., Zwolińska ‑Ligaj, M. (2021). Lokalne strategie innowacji jako instrument kreowania innowacyjności i wspierania rozwoju. Biała Podlaska: Wydawnictwo PSW im Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej.
Biczkowska, M., Biczkowski, M. (2025). Wzmocnienie sektora usług na obszarach wiejskich Dolnego Śląska w świetle wdrażania funduszy Unii Europejskiej. Czasopismo Geograficzne, 96(1), 73–104. doi: https://doi. org/10.12657/czageo‑96‑04
Biedka, W. (2021). Inwestycje w kapitał ludzki w ramach polityki spójności a rozwój regionalny. Prace Geograficzne, 164, 105–126.
Churski, P. (2022). Prawo do miasta a wyzwania polityki miejskiej w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Grosel, M. (2023). Ku nowej definicji peryferyjności. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 63, 73–87.
Heffner, K. (2023). Trendy migracyjne i ich znaczenie dla strategii rozwoju regionalnego – przykład województwa opolskiego. W: B. Solga (red.), Migracje i rozwój regionu. Materiały z III Kongresu Demograficznego. Cz. 7. Warszawa: Rządowa Rada Ludnościowa, 67–93.
Heffner, K., Gibas, P. (2014). Regiony słabiej rozwinięte a efekty polityki spójności w Polsce. W: E. Pancer‑ Cybulska, E. Szostak (red.), Polityka spójności w okresie 2014–2000. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 36–52.
Heffner, K., Latocha, A. (2021). Depopulacja i zanikające wsie w strukturze obszarów wiejskich pogranicza polsko ‑czeskiego. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 55, 67–89.
Heffner, K., Twardzik, M. (2022). Rural areas in Poland – changes since joining the European Union. European Countryside, 14(2), 420–438.
Jakubowski, A., Dołzbłasz, S., Komornicki, T., Matczak, R., Raczyk, A., Wiśniewski, R., Zaucha, J. (2024). Nowe kierunki współpracy transgranicznej w Polsce w kontekście zmieniających się uwarunkowań: perspektywy programowania 2021–2027 oraz po 2027 roku. Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 6, 1–9.
Korenik, S. (2023). Nowa gospodarka a rozwój regionalny. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 67(3), 30–37.
Korenik, S. (2023). The New Economy and Regional Development. Research Papers of Wroclaw University of Economics and Business, 67(3). doi: https://doi.org/10.15611/pn.2023.3.04
Korenik, S. (2024). Czynniki i bariery rozwoju regionalnego w nowych uwarunkowaniach. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Musiał ‑Malago, M. (2022). Zintegrowane inwestycje terytorialne jako narzędzie wsparcia miejskich obszarów funkcjonalnych – studium przypadku. W: A. Martyka, D. Jopek, Region, miasto, miasteczko. Nowe impulsy rozwojowe. Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, 49–68.
Sekuła, A., Miszczuk, A., Wojciechowska‑ Solis, J., Nucińska, J. (2023). Zrównoważony rozwój lokalny. Podstawy teoretyczne i działania praktyczne. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Sitek, S. (2016). Uwarunkowania rozwoju lokalnego na obszarach przygranicznych. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Spychała, M., Spychała, J. (2022). Zróżnicowanie rozwoju regionalnego w Polsce, Czechach i na Słowacji. Przegląd Prawno- Ekonomiczny, 3, 131–149. doi: https://doi.org/10.31743/ ppe.13420
Suchodolski, M. (2023). Przedsiębiorczość na obszarach wiejskich Polski Wschodniej a migracje ludności‑ wzajemne relacje i skutki ekonomiczne. Rozprawa doktorska, Uniwersytet Rzeszowski.
Sykała, Ł. (2023). Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w Polsce. Wieś i Rolnictwo, 200(3), 73–97.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są zgodnie z warunkami licencji Creative Commons (CC BY-ND 4.0; uznanie autorstwa-bez utworów zależnych).
