Potencjalne zmiany w obecnym podziale kraju na województwa a opinia młodzieży szkolnej z wybranych ośrodków regionalnych

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24917/20801653.381.5

Słowa kluczowe:

młodzież szkolna, ośrodki regionalne, podział administracyjny, województwa

Abstrakt

W artykule przeanalizowano potencjał wprowadzenia zmian w obecnie obowiązującym podziale administracyjnym Polski na poziomie wojewódzkim. Zagadnienie rozpatrzono z dwóch perspektyw. Z jednej strony dokonano przeglądu koncepcji pojawiających się w ostatnim ćwierćwieczu, zakładających zmniejszenie lub zwiększenie liczby jednostek najwyższego szczebla, a z drugiej – przeanalizowano opinie młodzieży szkolnej uczącej się w wybranych ośrodkach regionalnych w Polsce (w potencjalnych stolicach województw lub w miastach mogących obawiać się utraty tego statusu). W badaniu wzięto pod uwagę następujące miasta: Częstochowę, Kalisz, Koszalin, Płock, Radom i Słupsk (jako potencjalne stolice województw), a także Gorzów Wielkopolski, Kielce, Toruń i Zieloną Górę (jako miasta, które mogłyby stracić status miasta wojewódzkiego). Badanie wykazało niewielkie zainteresowanie kwestą zmian na administracyjnej mapie Polski w analizowanej grupie społecznej, czyli wśród osób urodzonych po 1998 r., nieznających innego podziału. Warto zaznaczyć, że opinia uczniów jest częściowo zbieżna z poglądami przedstawianymi w debacie publicznej i naukowej dotyczącej tego tematu.

Downloads

Metrics

PDF views
139
Mar 28 '24Mar 31 '24Apr 01 '24Apr 04 '24Apr 07 '24Apr 10 '24Apr 13 '24Apr 16 '24Apr 19 '24Apr 22 '24Apr 25 '2411
|

Biogramy autorów

Adam R. Parol - Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Adam R. Parol, mgr, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego zainteresowania badawcze obejmują wiele subdyscyplin geografii społeczno-ekonomicznej – w szczególności geografię transportu i mobilności, geografię polityczną, relacje funkcjonalno-przestrzenne, gospodarkę przestrzenną, a także geografię społeczną, geografię ekonomiczną i geografię osadnictwa.

 

Łukasz Gręda - Uniwersytet Warszawski, Polska

Łukasz Gręda, mgr, Katedra Geografii Regionalnej i Politycznej Uniwersytetu Warszawskiego. Zainteresowania badawcze autora obejmują wiele subdyscyplin geografii społeczno-ekonomicznej – w szczególności geografię ekonomiczną, geografię polityczną oraz geografię społeczną. Autor zajmuje się również tematami ekonomii międzynarodowej, zwłaszcza kwestiami związanymi z handlem.

 

Bibliografia

Bank Danych Lokalnych. (2023). Pozyskano z: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/start (dostęp: 15.03.2023).

Bocheński, T., Rydzewski, T. (2020). Stolice byłych 49 województw w Polsce – wybrane zagadnienia rozwoju miast. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Christaller, W. (1933). Die zentralen Orte in Süddeutschland. Eine ökonomisch-geographische Untersuchung über die Gesetzmässigkeit der Vorbereitung und Entwicklung der Siedlungen mit städtischen Funktionen, Jena. Przegląd Geograficzny 1963, XXXV, 1, 1–72.

Dyląg, B. (2015). PiS zapowiada już 3 nowe województwa. Pozyskano z: https://www.portalsamorzadowy.pl/finanse/pis-zapowiada-juz-3-nowe-wojewodztwa,74641.html (dostęp: 6.01.2023).

Goliszek, S., Marcińczak, S., Stępniak, M., Wiśniewski, R. (2017). Dostępność przestrzenna do usług publicznych w Polsce. Warszawa: PAN IGiPZ.

Jasiulewicz, M., Suszyński, A. (2016). Pomorze Środkowe – region zmarginalizowany w obecnym podziale administracyjnym. Zeszyty Naukowe Wydziału Nauk Ekonomicznych Politechniki Koszalińskiej, 20, 39–56.

Jażewicz, I. (2013). Miejska sieć osadnicza regionu nadmorskiego. Słupsk: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej.

Jażewicz, I. (2016). Miejska sieć osadnicza projektowanego województwa środkowopomorskiego. Zeszyty Naukowe Wydziału Nauk Ekonomicznych Politechniki Koszalińskiej, 20(2), 57–76. Kalisz w nowym województwie – środkowopolskim. (2016). Pozyskano z: https://zyciekalisza.pl/artykul/kalisz-w-nowym-wojewodztwie/618590?fbclid=IwAR0UaziMNheu_aYkjYXNjnxL-3ticmr3542Bd2QThzxwVr80YzsVWnrIuy (dostęp: 22.03.2023).

Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030, Załącznik do uchwały nr 239 Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2011 r. (poz. 252).

Koter, M. (1999). Za jakim modelem podziału terytorialnego Polski opowiedzieć się? Wnioski z doświadczeń przeszłości oraz wzorców europejskich. Acta Universitatis Lodziensis, Folia Geographica Socio‑Oeconomica, 1, 7–28.

Kowalczyk, G., Sommer, M. (2020). Południe kontra północ. Nie tylko PiS jest za Mazowszem bez Warszawy. Pozyskano z: https://forsal.pl/gospodarka/polityka/artykuly/7797441,lokalni--aktywisci-dziela-mazowsze-korekta-reformy-administracyjnej.html (dostęp: 3.05.2023).

Kowalski, J., Żółciak, T. (2019). 16 województw to zbyt wiele? Demografia może zmienić mapę Polski. Pozyskano z: https://forsal.pl/artykuly/1423880,16-wojewodztw-to-zbyt-wiele-demografia-moze-zmienic-mape-polski.html (dostęp: 22.03.2023).

Krysiński, D. (2013a). Wszystko, co złe, to reforma. O utracie statusu miasta wojewódzkiego w dyskursie kaliszan. Przegląd Socjologiczny, 62(4), 25–42.

Krysiński, D. (2013b). Społeczne bariery rozwoju postwojewódzkich ośrodków regionalnych jako zagrożenie dla polityki rozwojowej Polski. Przykład Kalisza. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 23, 5–20.

Krysiński, D. (2015). Status wojewódzki miasta jako czynnik wzrostu w dobie postindustrialnej. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 52, 27–44.

Kulesza, M. (1998). Podstawowe kryteria podziału terytorialnego kraju na powiaty i województwa. Warszawa: Kancelaria Rady Ministrów.

Kurniewicz, A., Swianiewicz, P. (2016). Ból fantomowy czy realna strata? Wpływ utraty statusu stolicy województwa na rozwój gospodarczy i miejsce w hierarchii systemu osadniczego. Prace i Studia Geograficzne, 61(2), 25–50.

Kurniewicz, A., Swianiewicz, P., Łukomska, J. (2023). Wpływ statusu stolicy wojewódzkiej na rozwój miast – przypadek reform w latach 1975 i 1999 w Polsce. Studia Regionalne i Lokalne, 91(1), 23–42.

Maik, W. (1988). Rozwój teorii regionalnych i krajowych układów osadnictwa. Seria Geograficzna, 37.

Miedziński, M. (2017). Czynniki endogeniczne i egzogeniczne oddziałujące na cztery największe miasta Pomorza Środkowego. Słupskie Prace Geograficzne, 14, 155–176.

Miszczuk, A. (2003). Regionalizacja administracyjna III Rzeczpospolitej. Koncepcje teoretyczne a rzeczywistość, Lublin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Nowakowski, M. (red.). (1984). Kształtowanie sieci usług. Warszawa: PWN.

Omucińska, L., Janiszewska, D. (2017). Oddziaływanie miast Koszalina i Słupska na poziom ro- zwoju społeczno-gospodarczego gmin Pomorza Środkowego. Zeszyty Naukowe Wydziału Nauk Ekonomicznych Politechniki Koszalińskiej, 21, 159–177.

Otremba, T. (2000). Wojewódzka przebudowa: projekt racjonalnej korekty nowego podziału Polski na województwa „16 minus 3”. Gdańsk: Wydawnictwo Regnum.

Parol, A.R. (2022). Zmiany rozmieszczenia instytucji o randze regionalnej i ponadregionalnej w miastach Pomorza Środkowego w latach 1979–2019. Regiony Nadmorskie, 30, 78–101.

Parol, A.R., Gręda, Ł., Wrona, K. (2023). Percepcja przez młodzież szkolną funkcji i rangi wybranych ośrodków regionalnych. Przegląd Geograficzny, 95(4), 397–420.

Piskozub, A. (1987). Dziedzictwo polskiej przestrzeni. Geograficzno‑historyczne podstawy struktur przestrzennych ziem polskich. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Rydz, E. (1990). Funkcje Koszalina i Słupska w regionalnej sieci osadniczej. Słupsk: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku.

Rydz, E. (2006). Przemiany struktur społeczno‑gospodarczych w okresie transformacji systemowej na Pomorzu Środkowym. Słupsk: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej.

Sobala-Gwosdz, A. (2023). Pozycja miast jako ośrodków centralnych. Warszawa–Kraków: Instytut Rozwoju Miast i Regionów.

Sokołowski, D. (2014). Niektóre uwarunkowania korekty podziału Polski na województwa. Przegląd Geograficzny, 86, 567–590.

Solarz, M. W. (red.). (2022). Geograficzno‑polityczny atlas Polski. Polska w świecie współczesnym: perspektywa 2022. Warszawa: Wydawnictwo Trzecia Strona.

Stasiak, A. (red.). (1984). Podział administracyjny kraju. Warszawa: PWN.

Stasiak, A. (red.). (1986). Podział administracyjny kraju. Studia. Materiały. Dyskusja. Warszawa: PWN.

Śleszyński, P. (2016). A synthetic indicator of spatial-temporal accessibility to urban centers in Poland. Geographia Polonica, 89, 4.

Śleszyński, P., Herbst, M., Komornicki, T. (2020). Studia nad obszarami problemowymi w Polsce. Warszawa: PAN, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju.

Uchwała Nr XLVIII/ 720/2006 Rady Miejskiej Kalisza z dnia 29 czerwca 2006 roku w sprawie wyrażenia poparcia dla działalności prowadzonej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Regionu i Utworzenia Województwa Środkowopolskiego z siedzibą w Kaliszu.

Wendt, J. (2000). Dostępność komunikacyjna ośrodków władzy wojewódzkiej. Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geogeaficznego, 6 , 183–204.

Wendt, J. (2001). Geografia władzy w Polsce. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Wiśniewska, K. (2020). Płock, Radom, Siedlce. Gdzie stolica nowego województwa? „Jeśli ono powstanie, to tylko u nas”. Pozyskano z: https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103087,26163430,plock--radom-siedlce-gdzie-stolica-nowego-wojewodztwa-jesli.html (dostęp: 22.03.2023).

Zaborowski, Ł. (2013). Podział kraju na województwa. Próba obiektywizacji. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.

Żuber, E. (2010a). Województwo środkowopomorskie – dlaczego być powinno?, cz. I: Przesłanki historyczne i społeczne, ekonomiczne i prawne. Koszalin: Wydawnictwo Feniks.

Żuber, E. (2010b). Województwo środkowopomorskie – dlaczego być powinno?, cz. II: Dokumenty, wystąpienia i opinie, debaty i oceny. Koszalin: Wydawnictwo Feniks.

Pobrania

Opublikowane

2024-03-27

Jak cytować

Parol, A. R., & Gręda, Łukasz. (2024). Potencjalne zmiany w obecnym podziale kraju na województwa a opinia młodzieży szkolnej z wybranych ośrodków regionalnych. Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 38(1), 76–99. https://doi.org/10.24917/20801653.381.5