Poziom cyfryzacji polskich przedsiębiorstw: diagnoza i wyzwania
DOI:
https://doi.org/10.24917/20801653.402.2Słowa kluczowe:
analiza skupień, cyfryzacja, polskie przedsiębiorstwa, sektor MŚP, transformacja cyfrowa, wskaźnik intensywności cyfrowej, Unia EuropejskaAbstrakt
Celem artykułu są identyfikacja oraz ocena stopnia zróżnicowania poziomu cyfryzacji polskich przedsiębiorstw na tle pozostałych państw Unii Europejskiej. W badaniach zastosowano analizę danych wtórnych (desk research). Do analizy wykorzystano wskaźnik Digital Intensity Index, którego metodyka została opracowana przez Eurostat do określenia poziomu cyfryzacji przedsiębiorstw. W procedurze badawczej posłużono się metodami statystycznej analizy wielowymiarowej. Oryginalnym podejściem badawczym było zastosowanie transformacji Centered Log‑Ratio oraz standaryzacji Z‑score w celu wyeliminowania problemów związanych z danymi kompozycyjnymi, a także zapewnienia porównywalności danych. Grupowanie państw przeprowadzono metodą Warda, liczbę skupień wyznaczono zaś zgodnie z regułą Mojeny. Wyniki badań wykazały różnice w strukturze poziomu cyfryzacji w zależności od wielkości przedsiębiorstw. Wśród małych i średnich przedsiębiorstw zidentyfikowano trzy skupienia. Polska została zakwalifikowana do grupy umiarkowanie cyfrowej, co oznacza, że jej profil cyfrowy jest zbliżony do średniej unijnej. Z kolei wśród dużych przedsiębiorstw zaobserwowano podział na dwa skupienia. Polskie przedsiębiorstwa, niezależnie od wielkości, stabilnie utrzymują się w zakresie średniej unijnej, jednak istnieją bariery rozwojowe utrudniające im przejście do grupy cyfrowych liderów. W artykule zaznaczono potrzebę ukierunkowania wsparcia instytucjonalnego w sektorze MŚP, dzięki czemu możliwe byłoby przełamanie opisanych barier.
Downloads
Bibliografia
Abubakar, Y. A., Hand, C., Smallbone, D., Saridakis, G. (2019). What specific modes of internationalization influence SME innovation in Sub-Saharan least developed countries (LDCs)?. Technovation, 79(C), 56-70. doi:10.1016/j.technovation.2018.05.004
Aitchison, J. (1982). The Statistical Analysis of Compositional Data. Journal of the Royal Statistical Society. Series B (Methodological), 44(2), 139-177.
Bałecka, W. (2025). Transformacja cyfrowa w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw w Unii Europejskiej. Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie, (57), 7-23. doi:10.17512/znpcz.2025.1.01
Banaszyk, P., Deszczyński, P., Gorynia, M., Malaga, K. (2021). The Covid-19 pandemic as a potential change agent for selected economic concepts. Entrepreneurial Business and Economics Review, 9(4), 35-50. doi:10.15678/EBER.2021.090403
Britchenko, I. (2024). Transformacja cyfrowa i tworzenie innowacyjnej gospodarki Unii Europejskiej. Rocznik Administracji Publicznej, (10), 311-332. doi:10.4467/24497800RAP.24.019.20237
Cabańska, J., Czyżewska-Misztal, D., Perska, A. (2024). W stronę zrównoważonej i cyfrowej gospodarki – o wyzwaniach podwójnej transformacji w Unii Europejskiej. W: J. Cabańska, D. Czyżewska-Misztal i G. Mazur (red.), Droga do zrównoważonej gospodarki światowej. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, 19-30. doi:10.18559/978-83-8211-245-0/1
Cao, Y., Zhai, J. (2022). A survey of AI in finance. Journal of Chinese Economic and Business Studies, 20(2), 125-137. doi:10.1080/14765284.2022.2077632
Choczyńska, A., Rani, S., Tora, J. (2024). Comparison of international digitalisation indexes: A quantitative analysis perspective. International Entrepreneurship Review, 10(2), 25-42. doi: 10.15678/IER.2024.1002.02
Corvello, V., De Carolis, M., Verteramo, S., Steiber, A. (2022). The digital transformation of entrepreneurial work. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 28(5), 1167-1183. doi: 10.1108/IJEBR-01-2021-0067
Eurostat. (2024, 12 grudnia). Digital Intensity by size class of enterprise (isoc_e_dii). Pozyskano z https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/en/isoc_e_dii_esmsip2.htm
Faith, M. K. (2015). Centered Log-Ratio (clr) Transformation and Robust Principal Component Analysis of Long-Term NDVI Data Reveal Vegetation Activity Linked to Climate Processes. Climate, 3(1), 135-149. doi:10.3390/cli3010135
Fava, D. (2023). The Future of Tax Planning: Leveraging Generative AI in High-Net-Worth Contexts. Journal of financial planning, 36(10), 54-57.
Gatnar, E., Walesiak, M. (red.). (2004). Metody statystycznej analizy wielowymiarowej w badaniach marketingowych. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu.
Głodowska, A., Maciejewski, M., Wach, K. (2023). Navi-gating the digital landscape: A conceptual framework for understanding digital entrepreneurship and busi-ness transformation. International Entrepreneurship Review, 9(4), 7-20. doi:10.15678/IER.2023.0904.01
Harari, Y. N. (2018). 21 lekcji na XXI wiek. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Horváth, Á. B. (2023). Different approach of the digital transformation at SME. Acta Polytechnica Hungarica, 20(9), 145-164. doi:10.12700/APH.20.9.2023.9.9
Jabłoński, M., Jabłoński, A., Szpitter, A. A. (2020). Dynamika modeli biznesu przedsiębiorstw w gospodarce cyfrowej-perspektywa monetyzacji. W: S. Gregorczyk i G. Urbanek (red.), Zarządzanie strategiczne w dobie cyfrowej gospodarki sieciowej. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 295-314. doi:10.18778/8220-335-6.18
Kania, M. (2025). Cyfrowa transformacja sektora MŚP – bariery, korzyści i przyszłe scenariusze rozwoju. Rozprawy Społeczne/Social Dissertations, 19(1), 261–276. doi:10.29316/rs/211185
Kraus, S., Jones, P., Kailer, N., Weinmann, A., Chaparro-Banegas, N., Roig-Tierno, N. (2021). Digital Transformation: An Overview of the Current State of the Art of Research. SAGE Open, 11(3). doi:10.1177/21582440211047576
Luo, S. i Liu, J. (2024). Enterprise service-oriented transformation and sustainable development driven by digital technology. Scientific Reports, 14(10047). doi:10.1038/s41598-024-60922-w
Migdał-Najman, K., Najman, K. (2013). Analiza porównawcza wybranych metod analizy skupień w grupowaniu jednostek o złożonej strukturze grupowej. Zarządzanie i Finanse, 11(3), 179–194.
Mihu, C., Herciu, M. (2024). Digital transformation: A quantitative analysis of Romanian SMEs. Studies in Business and Economics, 19(1),137-166. doi:10.2478/sbe-2024-0008
Miligan, G. W., Cooper, M. C. (1985). An examination of procedures for determining the number of groups in a data set. Psychometrika, 50(2), 159-179. doi:10.1007/BF02294245
Pereira, C. S., Durão, N., Moreira, F., Veloso, B. (2022). The Importance of Digital Transformation in International Business. Sustainability, 14(2; 834), 1-26. doi:10.3390/su14020834
Roszko-Wójtowicz, E. (2014). Analiza skupień w ocenie warunków pracy w krajach Unii Europejskiej. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, (11), 65-84.
Sabatini, A., Cucculelli, M., Gregori, G. L. (2022). Business model innovation and digital technology: The perspective of incumbent Italian small and medium-sized firms. Entrepreneurial Business and Economics Review, 10(3), 23-35. doi:10.15678/EBER.2022.100302
Sieja, M., Wach, K. (2023). Revolutionary artificial intelligence or rogue technology? The promises and pitfalls of ChatGPT. International Entrepreneurship Review, 9(4), 101-115. doi:10.15678/IER.2023.0904.07
Stanisz, A. (2007). Przystępny kurs statystyki z zastosowaniem STATISTICA PL na przykładach z medycyny. T. 3, Analizy wielowymiarowe. Kraków: StatSoft Polska.
Szwajca, D., Rydzewska, A. (2022). Digital transformation as a challenge for SMES in POLAND in the context of crisis relating to Covid-19 pandemic. Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska, (161), 289-305. doi:10.29119/1641-3466.2022.161.20
Śledziewska, K., Włoch, R. (2020). Gospodarka cyfrowa. Jak nowe technologie zmieniają świat. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Van der Linden, R. W., Łasak, P. (2023). Financial interdependence, digitalization and technological rivalries. Cham: Palgrave MacMillan. doi:10.1007/978-3-031-27845-7
Vangjel, X. (2021). New business models generated by technological innovation. The Annals of the University of Oradea Economic Sciences, 30(2), 26-34. doi:10.47535/1991AUOES30(2)002
Wach, K., Daszkiewicz, N. (2023). Role of research and development in internationalization of high-tech firms: Empirical results from Poland. Journal of International Studies, 16(4), 245-256. doi:10.14254/2071-8330.2023/16-4/16
Wach, K., Duong, C. D., Ejdys, J., Kazlauskaitė, R., Korzynski, P., Mazurek, G., Paliszkiewicz, J., Ziemba, E. (2023). The dark side of generative artificial intelligence: A critical analysis of controversies and risks of ChatGPT. Entrepreneurial Business and Economics Review, 11(2), 7-30. doi:10.15678/EBER.2023.110201
Walesiak, M. (2011). Odległość GDM2 w analizie skupień dla danych porządkowych z wykorzystaniem programu R. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, (176), 40-52.
Witczak-Roszkowska, D. (2021). Cyfryzacja polskich przedsiębiorstw na tle wybranych krajów europejskich. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, (65), 90–108. doi:10.15584/nsawg.2021.1.5
Żur, A. i Wałęga, A. (2023). Internationalization and innovation orientation as factors of employee learning and development adaptation during Covid-19: Evidence from Polish SMEs. Entrepreneurial Business and Economics Review, 11(1), 77-91. doi:10.15678/EBER.2023.110104
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są zgodnie z warunkami licencji Creative Commons (CC BY-ND 4.0; uznanie autorstwa-bez utworów zależnych).
