Społeczno-ekonomiczne i środowiskowe skutki restrukturyzacji Kopalni Węgla Kamiennego Bobrek–Piekary w Piekarach Śląskich
DOI:
https://doi.org/10.24917/20801653.402.3Słowa kluczowe:
kopalnia węgla kamiennego, KWK Bobrek–Piekary, przemiany gospodarcze, przemysł wydobywczy, restrukturyzacja, transformacjaAbstrakt
Restrukturyzacja przedsiębiorstw, w tym także restrukturyzacja kopalni węgla kamiennego, niesie ze sobą szereg wyzwań i konsekwencji. Celem artykułu jest szczegółowa identyfikacja skutków restrukturyzacji Kopalni Węgla Kamiennego Bobrek–Piekary w Piekarach Śląskich, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów społeczno‑ekonomicznych oraz środowiskowych. Proces ten stanowi część szerszych przemian gospodarczych zachodzących w regionie Górnego Śląska i wiąże się z ogólnokrajową transformacją energetyczną. W artykule przedstawiono nie tylko przebieg samej restrukturyzacji, lecz także jej konsekwencje dla lokalnej społeczności, rynku pracy, sytuacji demograficznej oraz stanu środowiska naturalnego. Badania oparto na analizie danych statystycznych (m.in. GUS), na wynikach badań ankietowych przeprowadzonych wśród mieszkańców oraz na wywiadach pogłębionych z przedstawicielami lokalnych władz. Uzyskane wyniki wskazują, że mimo początkowych trudności i negatywnych skutków ekonomicznych miasto podejmuje konkretne działania zmierzające do zminimalizowania skutków restrukturyzacji oraz kreowania nowych kierunków rozwoju gospodarczego.
Downloads
Bibliografia
Chimczak‑ Bratkowski, P. (2025). Przemiany w sektorze węglowym – co czeka Polskę? Pozyskano z: https://akademiaesg.pl/baza‑ wiedzy/przemiany ‑w‑ sektorze ‑weglowym‑ co ‑czeka‑polske/ (dostęp: 30.08.2025).
Coal Transitions. (2018). Coal transitions: Research and dialogue on the future of coal. Pozyskano z: https://www.iddri.org/en/project/coal ‑transitions (dostęp: 30.08.2025).
Duda, A. (2014). 60 lat kopalni „Piekary”. Kompania Węglowa, 10(65), 26–29.
Gao, S., Zhou, P., Zhang, H., Yang, S. (2025). Evaluating socio‑ economic and subjective well‑being impacts of coal power phaseout in China. Nature Communications. Pozyskano z: https://www.nature.com/articles/s41467‑025‑57561‑8.pdf (dostęp: 30.08.2025).
Kaizuka, S. (2024). Politics of a just transition: Lessons from the UK coal mines. Contemporary Social Science, 19(1–3), 154–177. doi: https://doi.org/10.1080/21582041.2024.2337672
Kilar, W., Rachwał, T. (2014). Changing Role of Industry in the Economy in the V4 Countries – a Regional Approach, Club of Economics in Miskolc. Theory Methodology Practice, 10, 1, July, 45–54.
Measham, T., Walker, J., Haslam McKenzie, F. et al. (2024). Beyond closure: A literature review and research agenda for post ‑mining transitions. Resources Policy, 90, 104859. doi: https:// doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.104859
Makieła, Z. (2006). Funkcjonowanie przedsiębiorstwa poszukiwań i eksploatacji złóż ropy naftowej i gazu Petrobaltic w okresie transformacji gospodarczej na tle rozwoju przemysłu naftowego. Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 8, 204–211. doi: https://doi.org/10.24917/20801653.8.19
Marszowski, R. (2017). Działania restrukturyzacyjne wobec górnictwa węgla kamiennego i ich wpływ na otoczenie społeczno‑ gospodarcze. Stan i perspektywy. Humanum Międzynarodowe Studia Społeczno ‑Humanistyczne, 26(3), 113–124.
NewClimate Institute. (2022). Coal phase ‑out and just transitions: Lessons learned from Europe. Pozyskano z: https://newclimate.org (dostęp: 8.10.2025).
Nowosielska, P. (2025). Restrukturyzacja Kopalni Węgla Kamiennego Bobrek–Piekary w Piekarach Śląskich – wymiar społeczno‑ ekonomiczny i środowiskowy. Praca licencjacka. Potempa, A.E. (2004). 50 lat KWK „Julian”. Kopalnia Węglowa S.A. Piekary: Zakład Górniczy.
Skibski, M., Osadnik, K., Białas, M. (2020). Górnictwo węgla kamiennego w Polsce w latach 1990– 2020. Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering, 4(544), 27–28.
Stalewski, T., Szpak, A. (2000). Sposób radzenia sobie ze zwolnieniami w KWK „Nowa Ruda”. Kraków: Prace Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej.
Tkocz, M. (2001). Restrukturyzacja przemysłu regionu tradycyjnego. Katowice: Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
United Nations. (2002). Economic and social impacts of restructuring of the coal industries of the transition economies. Pozyskano z: https://digitallibrary.un.org/record/474190 (dostęp: 9.10.2025).
Włoczek, C. (2023). Historia Brzezin Śląskich. Piekary Śląskie: Orzeł Biały S.A.
World Bank. (2018). Managing coal mine closure: Achieving a just transition for all. Pozyskano z: https://documents1.worldbank.org/curated/en/484541544643269894/pdf/130659‑REVISED‑
PUBLIC ‑Managing ‑Coal ‑Mine ‑Closure ‑Achieving ‑a ‑Just ‑Transition ‑for ‑All ‑November2018‑final. pdf (dostęp: 7.09.2025).
Yanguas Parra, P., Furnaro, A., Malz, N., Wijayani, L., Oei, P.Y. (2025). Supply ‑side policies in coal transitions and country vulnerabilities: a systematic literature review. Environmental Politics, 1–37. doi: https://doi.org/10.1080/09644016.2025.2538324
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są zgodnie z warunkami licencji Creative Commons (CC BY-ND 4.0; uznanie autorstwa-bez utworów zależnych).
